Գավառի պետական համալսարան

Եվրոպական միության «Էրազմուս+» միջազգային կրեդիտային շարժունության ծրագրի շրջանակում ԳՊՀ արտաքին կապերի և լրատվության բաժնի վարիչ, օտար լեզվի և գրականության ամբիոնի դասախոս Լիլիթ Թոռչյանը դասախոսական աշխատանք կատարեց Իտալիայի Հանրապետության Հռոմի Սապիենզայի համալսարանում։

Դասախոսություններն անցկացվեցին Արվեստի և հումանիտար գիտությունների ֆակուլտետի միջազգային հարաբերությունների բաժնի ուսանողների համար՝ «Մշակույթների պատմություն» դասընթացի շրջանակում։ Դասախոսությանը ներկա էին ուսանողներ Իտալիայից, Ֆրանսիայից, Ռուսաստանից, Եթովպիայից, Ճապոնիայից և Չինաստանից։

Դասախոսությունների թեման Հայաստանի, Անգլիայի և Իտալիայի բանահյուսության համեմատական վերլուծությունն էր, մասնավորապես, երեք երկրների մշակութային բազմազանությունը, դրանց միջև նմանությունը և տարբերությունը, ծննդյան, հարսանեկան և մահվան ծիսակարգերին առնչվող ավանդույթները։

Համեմամատական վերլուծության մեթոդով զուգահեռներ անցկացվեցին նաև հայկական «Սասնա Ծռեր», անգլիական «Բեովուլֆ» և իտալական «Աստվածային կատակերգություն» էպիկական ստեղծագործությունների միջև։

Ներկաները նաև ծանոթացան հայկական մշակության առանձնահատկություններին, լսեցին հայկական ժողովրդական երգեր, դիտեցին «Բերդ» ազգային պարը և համեմատություն անցկացրին հայաստանյան և իրենց երկրների մշակույթների, էպոսների և վաղ շրջանի գրական ստեղծագործությունների միջև։ Տիկին Թոռչյանն անդրադարձ կատարեց նաև կրոնական ծիսակարգերին, և ներկաներին ներկայացրեց Հայաստանի՝ որպես առաջին քրիստոնյա երկիր լինելու և քրիստոնեության՝ որպես սեր և հանդուրժողականության քարոզող կրոնի վերաբերյալ փաստեր։

2026 թ․ մայիսի 2-ին կայացած Գավառի պետական համալսարանի 29-րդ միջազգային գիտաժողովի 5-րդ բաժանմունքում ներկայացվեցին մանկավարժական և հոգեբանական գիտությունների հիմնախնդիրներին նվիրված հետաքրքիր զեկուցումներ։ Բաժանմունքի աշխատանքը ղեկավարեց ԳՊՀ հումանիտար մասնագիտությունների ֆակուլտետի հասարակական գիտությունների ամբիոնի դասախոս, մանկավարժահոգեբանական կենտրոնի ղեկավար, հոգեբան-փորձագետ Արմինե Դավթյանը։ Գիտաժողովի մասնակիցները հանդես եկան տեսական և կիրառական նշանակություն ունեցող զեկուցումներով, որոնք վերաբերում էին կրթության, դաստիարակության, հոգեբանական աջակցության և ժամանակակից մանկավարժական գիտակարգերի տարբեր հարցերի։ Տիկին Դավթյանը ներկայացրեց զեկուցում՝ «Функционально-ориентированная типология личности: от описательных классификаций к анализу вклада личности в социальную среду» թեմայով։ Շիրակի պետական համալսարանի դասախոս, մանկավարժական գիտությունների թեկնածու Գայանե Ավետիսյանը, մանկավարժական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Շողիկ Սարգսյանը, ուսանող Արուսյակ Նահապետյանն անդրադարձան պրոբլեմային ուսուցման մեթոդաբանությանը և դրա կիրառմանը հանրակրթական դպրոցի հայոց լեզվի դասավանդման գործընթացում։ Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի ավագ դասախոս, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Աննա Երկանյանը զեկուցեց «Դասավանդողի խոսքի էթիկետ» թեմայով։

ԳՊՀ ակադեմիական քաղաքականության բաժնի վարիչ, հայոց լեզվի և գրականության ամբիոնի դասախոս Oլգա Ղազարյանը ներկայացրեց զեկուցում «Լեզվական խաղերի կիրառումը մայրենիի դասերին՝ որպես սովորողների ճանաչողական հետաքրքրության ձևավորման միջոց» թեմայով։

Սարուխանի թիվ 2-րդ միջնակարգ դպրոցի ուսուցչուհի, ԳՊՀ շրջանավարտ Բալասան Սաքեյանը ներկայացրեց «Քննադատական մտածողությունը՝ պատմական մտածողության նախապայման» թեմայով զեկուցում։ Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի կիրառական հոգեբանության ամբիոնի մասնագետ Սոֆի Գրիգորյանը ներկայացրեց «Աշխատանքային թիմերի տեսակները որպես գործունեության արդյունավետության գործոն» թեմայով զեկուցում։

ԳՊՀ արտաքին կապերի և լրատվության բաժնի մասնագետ Նունե Միրիբյանը ներկայացրեց զեկուցում՝ «Քննադատական մտածողության զարգացումը կրտսեր դպրոցում մայրենիի դասերին» թեմայով։

Վանաձորի մաթեմատիկայի և բնագիտական առարկաների խորացված ուսուցմամբ մասնագիտական դպրոցի ուսուցչուհիներ Հայկուշ Պետրոսյանը, Նվարդ Ալիխանյանը, Վանաձորի Վահան Տերյանի անվան թիվ 5 ավագ դպրոցի ուսուցչուհի Նաիրա Սարգսյանը ներկայացրին «Արհեստական բանականության նպատակային ինտեգրումը պատմության դասավանդման գործընթացում» թեմայով զեկուցում։

Երևանի Սամվել Գևորգյանի անվան թիվ 189 ավագ դպրոցի անգլերենի ուսուցչուհի Ելենա Հարությունյանը ներկայացրեց զեկուցում՝ «Միջին դպրոցում կարճ պատմվածքներ ուսուցանելիս նախընթերցանական վարժությունների կիրառման ռազմավարությունները» թեմայով։ ՇՊՀ դասախոս, հայցորդ Սոֆիա Հովսեփյանը խոսեց «Արտ թերապիայի կիրառումը որպես ախտորոշիչ միջոց» թեմայի շուրջ։

ԳՊՀ հասարակական գիտությունների ամբիոնի դասախոս Ջուլիետա Մարգարյանը ներկայացրեց զեկուցում՝ «Դերային խաղերը և պատմական կերպարների մոդելավորումը պատմության դասավանդման ընթացքում» թեմայով։

Զեկուցումներն ուղեկցվում էին բովանդակալից շնորհանդեսներով և քննարկումներով։ Մասնակիցներն ընդգծեցին մանկավարժական և հոգեբանական գիտությունների արդիական նշանակությունը կրթական համակարգի զարգացման, մասնագիտական որակների բարելավման և ժամանակակից մարտահրավերների հաղթահարման գործում։

Գավառի պետական համալսարանի «Սերվիս» բաժնի ուսանողները՝ ուսումնական պրակտիկայի շրջանակներում, գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր, դոցենտ Մարտին Ավագյանի, Կենսաբանության, էկոլոգիայի և առողջ ապրելակերպի ամբիոնի դասախոս, աշխարհագրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Արամայիս Ավագյանի ղեկավարությամբ, դեկանի տեղակալ Մելանյա Գարեյանի և ակադեմիական խորհրդատու Անուշ Ոսկանյանի ուղեկցությամբ այցելեցին ՀՀ Տավուշի և Լոռու մարզեր։

Ուսումնական պրակտիկայի ընթացքում ուսանողներն այցելեցին Լոռու մարզի պատմամշակութային հուշարձաններ՝ Օձունի վանք և Սանահինի վանական համալիր, ինչպես նաև Վանաձոր քաղաքի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի։ Այնուհետև պրակտիկան շարունակվեց Տավուշի մարզում՝ ներառելով Հաղարծնի վանք այցելությունը, և ավարտվեց Սևանավանք այցելությամբ, որտեղ ուսանողները ծանոթացան համալիրի պատմամշակութային նշանակությանը։ Ուսանողները հնարավորություն ունեցան գործնականում ծանոթանալու ՀՀ մարզերի պատմամշակութային ժառանգությանը, զբոսաշրջային ներուժին, զարգացնելու իրենց մասնագիտական գիտելիքներն ու հմտությունները զբոսաշրջության և սերվիսի ոլորտներում։

Գավառի պետական համալսարանի ամենամյա՝ 29-րդ միջազգային գիտաժողովի 4-րդ բաժանմունքում տեղի ունեցած քննարկումները նվիրված էին տնտեսագիտության արդի հիմնահարցերին։ Բաժանմունքի աշխատանքը ղեկավարեց ԳՊՀ կառավարման և ֆինանսների ամբիոնի վարիչ, տնտեսագիտության թեկնածու, դոցենտ Սամվել Ամիրխանյանը «Հանքարդյունաբերող կազմակերպությունների գործունեության կառավարման գնահատումը և բարելավման  ուղիները «Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատ» ՓԲԸ-ի օրինակով» թեմայով էր պարոն Ամիրխանյանի և  ԳՊՀ տնտեսագիտություն  բաժնի  4-րդ կուրսի ուսանողուհի Արմինե Սաֆոյանի համահեղինակությամբ ներկայացված զեկուցումը։

ԳՊՀ հաշվապահական հաշվառման ամբիոնի վարիչ, տնտեսագիտության  թեկնածու, դոցենտ Հակոբ Ղուլոյանն  անդրադարձավ  տարածաշրջանային  բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների դերին և տվյալ տարածաշրջանի «կանաչ» տնտեսության ու կայուն զարգացման վրա ազդեցությանը։   «Կանաչ» տնտեսության ընդհանուր բնութագրի և անցման հիմնախնդիրների  վերաբերյալ բովանդակալից զեկուցում ներկայացրեց ԳՊՀ կառավարման և ֆինանսների ամբիոնի և ՀԱՊՀ դասախոս, տնտեսագիտության թեկնածու, դոցենտ Դավիթ Անդրոյանը։ Հայաստանի Հանրապետությունում «Կանաչ» տնտեսության զարգացման հեռանկարների վերաբերյալ համահեղինակությամբ պատրաստել էին զեկուցում  նաև պարոն Ամիրխանյանը և ԳՊՀ ֆինանսներ (ըստ ոլորտի) բաժնի 2-րդ կուրսի ուսանողուհի  Անահիտ Ասատրյանը։

Հայաստանի Հանրապետությունում  ֆինանսական խարդախությունների հիմնախնդրին էր նվիրված ԳՊՀ հաշվապահական հաշվառման ամբիոնի դասախոս, տնտեսագիտության թեկնածու, դոցենտ  Կարեն Մամիկոնյանի զեկուցումը։

«Կրիպտոակտիվների կարգավորումը Հայաստանում. ԵՄ և ԱՄՆ փորձի համեմատական վերլուծություն» թեմայով զեկուցումով հանդես եկավ ՀՊՏՀ տեղեկատվական համակարգերի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների բիզնեսի ամբիոնի ասպիրանտ Լևոն Արքելաթյանը։ Գիտական հոդվածի համահեղինակն է նույն ամբիոնի վարիչ Արմեն Ղազարյանը։

ԳՊՀ կառավարման և ֆինանսների ամբիոնի դասախոս Աստղիկ Հովեյանն անդրադարձավ համայնքային զարգացման հիմնախնդիրների վերլուծությանը և զարգացման հեռանկարների գնահատմանը արժեշղթաների կիրառման մոդելի շրջանակում։

ՀՀ արդյունաբերությանը, դրա զարգացման միտումներին   էր նվիրված ԳՊՀ հաշվապահական հաշվառման ամբիոնի դասախոսներ Վալերի Առաքելյանի և  Սևակ Մարկոսյանի  համահեղինակությամբ պատրաստված զեկուցումը։

«Ամբողջական արդյունքային լուծումների մեջ իրականությանը նայելու հնարավոր տարբերակներից մեկը Գավառ համայնքի/քաղաքի՝ Երևանի հետ համեմատության օրինակով»  թեմայով հանդես եկավ ՀՊՏՀ ֆինանսների ամբիոնի դասախոս, տնտեսագիտության թեկնածու, դոցենտ  Արմինե Սչանյանը։

Զեկուցումներն ուղեկցվում էին բովանդակալից քննարկումներով։ Բաժանմունքի աշխատանքներն ամփոփեց Սամվել Ամիրխանյանը՝ նշելով, որ ներկայացված առաջարկություններն օգտակար կլինեն ձեռնարկությունների,   կազմակերպությունների, համայնքների հետագա գործունեությունն ավելի արդյունավետ կազմակերպելու, «կանաչ» տնտեսությանն անցման հիմնախնդիրները գիտականորեն վերլուծելու առումներով,  ինչպես նաև  կօգնեն բակալավրիատի և մագիստրատուրայի ուսանողներին՝ գիտահետազոտական աշխատանքներ կատարելիս։

Գավառի պետական համալսարանի հումանիտար մասնագիտությունների ֆակուլտետում կայացավ գիտագործնական ուղղվածությամբ «Գավառի բանարվեստի մերօրյա դրսևորումները» խորագրով բաց դաս, որը վարեց Գավառի պետական համալսարանի հումանիտար մասնագիտությունների ֆակուլտետի հայոց լեզվի և գրականության ամբիոնի դասախոս, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ, ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի գիտաշխատող Լուսինե Ղռեջյանը:

Բաց դասին ներկա էին հումանիտար մասնագիտությունների ֆակուլտետի ուսանողներ, պրոֆեսորադասախոսական կազմի անդամներ: Ներկա էին նաև Գավառի Պ. Ղանդիլյանի անվան թիվ 2 միջնակարգ դպրոցի 10-րդ դասարանի աշակերտները, որոնք հայոց լեզվի և գրականության ուսուցչուհի Լուսինե Հովհաննիսյանի ղեկավարմամբ իրականացնում էին նախագծային աշխատանք՝«Բանավոր պատմությունների գանձարան» թեմայով:

Բաց դասի ընթացքում Լուսինե Ղռեջյանը հանգամանորեն ներկայացրեց Գավառի տարածաշրջանի բանահյուսական ժառանգության հարուստ պատմությունը, անդրադարձավ դաշտային բանահավաքչական աշխատանքների մեթոդաբանությանը, բանագիտական նյութերի գրառման և հրատարակման գործընթացներին: Հատուկ անդրադարձ կատարվեց Գավառի տարածաշրջանի բանահյուսության արդի վիճակին և կենսունակությանը ժամանակակից սոցիալ-մշակութային պայմաններում:

Դասն անցավ փոխներգործուն մեթոդներով, ակտիվ հարց ու պատասխանի ձևաչափով: Աշակերտները ներկայացրին նախագծային աշխատանքների շրջանակներում իրենց գրառած բանահյուսական պատառիկներն ու նյութերը: Լուսինե Ղռեջյանը յուրաքանչյուր թեմայի շուրջ տվեց մասնագիտական պարզաբանումներ, ուղղորդեց սովորողներին գիտական ճշգրիտ ձևակերպումների հարցում:

Ամփոփելով բաց դասը՝ տիկին Ղռեջյանը կարևորեց ազգային մշակույթի և բանարվեստի ավանդույթների շարունակականության ապահովմանն ուղղված աշխատանքները և երիտասարդ սերնդի դերը ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պահպանման ու  արժևորման հարցում:

Գավառի պետական համալսարանի ամենամյա՝ 29-րդ միջազգային գիտաժողովի 2-րդ մասնագիտական բաժանմունքում ներկայացվեցին զեկուցումներ իրավագիտության և քաղաքագիտության արդի հիմնահարցերի վերաբերյալ։

Գավառի պետական համալսարանի և ՀՀ պետական կառավարման ակադեմիայի դասախոս, իրավաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Հրանուշ Հակոբյանը և ԳՊՀ ռեկտոր, իրավաբանական գիտությունների դոկտոր, դոցենտ Ռուզաննա Հակոբյանը համահեղինակությամբ պատրաստել էին զեկուցում՝ «Պառլամենտի գործառույթների  իրականացման կառուցակարգերը Կառավարության հետ փոխհարաբերությունների համատեքստում» թեմայով։

ԳՊՀ իրավագիտության ամբիոնի պրոֆեսոր, իրավաբանական  գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Սամվել Խաչատրյանը  ներկայացրեց զեկուցում  իրավունքի և կանխագուշակության վերաբերյալ։ Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանի մեքենասարքավորումների ճարտարագիտության և տեխնիկական անվտանգության ամբիոնի դոցենտ, տեխնիկական գիտությունների թեկնածու Հայկանդուխտ Ղարիբյանը, ռազմագիտության մասնագետ, դոցենտ Համլետ Մաթևոսյանը, Լիսաբոնի համալսարանի դոկտորանտներ Արմեն Չիլինգարյանը և  Լիլիթ Մինասյանը համահեղինակությամբ պատրաստել էին զեկուցում արտակարգ իրավիճակներում  բնակչության պատսպարման իրավական կարգավորման որոշ հարցերի վերաբերյալ։ Զեկուցման հիմնական դրույթները ներկայացրեց Հայկանդուխտ Ղարիբյանը։ Դոնեցկի պետական համալսարանի միջազգային հարաբերությունների և արտաքին քաղաքականության ամբիոնի վարիչ, քաղաքական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Ելենա Կուզնեցովան ներկայացրեց զեկուցում՝ «Մշակութային-հումանիտար ոլորտը և երիտասարդական դիվանագիտությունը Եվրասիական ինտեգրման շրջանակներում» թեմայով։

ԳՊՀ իրավագիտության ամբիոնի դասախոս, ՀՀ պետական կառավարման ակադեմիայի հայցորդ Անի Ամիրյանի զեկուցումը վերաբերում էր պետական իշխանության բաժանման և հավասարակշռման տեսամեթոդական հիմունքներին, իսկ Հայաստանի եվրոպական համալսարանի հայցորդ  Սերյոժա Դավթյանը ներկայացրեց զեկուցում՝ «Արդար դատաքննության իրավունքի արժեբանական հիմքերը և զարգացման էվոլյուցիան Հայաստանի Հանրապետությունում» թեմայով։ Զեկուցումներն   ուղեկցվեցին բովանդակալից քննարկումներով։ Բաժանմունքի նախագահ Ռուզաննա Հակոբյանը շնորհակալություն հայտնեց ԳՊՀ գիտաժողովի մասնակիցներին և ամփոփեց մասնագիտական բաժանմունքի աշխատանքները։

Գավառի պետական համալսարանում կայացավ հանդիպում ՀՀ-ում Չեխիայի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան, Նորին Գերազանցություն Պետր Պիրունչիկի և ՀՀ-ում Ռումինիայի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան, Նորին Գերազանցություն Կորնել Իոնեսկուի հետ՝ «Եվրոպական միությունը երիտասարդների համար․ եկեք խոսենք այն մասին, ինչը միավորում է մեզ» խորագրով։ Հանդիպումը տեղի ունեցավ Հայաստանում Եվրոպական միության պատվիրակության կազմակերպած Եվրոպայի օրերի միջոցառումների շրջանակում։

Ողջույնի խոսքով հանդես եկավ ԳՊՀ ռեկտոր Ռուզաննա Հակոբյանը՝ անդրադառնալով կրթության և միջազգային համագործակցության կարևորությանը՝ երիտասարդների մասնագիտական կայացման և մրցունակության ապահովման գործում։ Ելույթով հանդես եկան դեսպաններ Պետր Պիրունչիկը և Կորնել Իոնեսկուն։

Բանախոսները ներկայացրին  ուսանողների և  դասախոսների  համար նախատեսված ԵՄ կրթական, գիտահետազոտական ծրագրերը,  ինչպես նաև եվրոպական փորձը երիտասարդական քաղաքականության ոլորտում։

Մասնակիցները հյուրերին ուղղեցին հարցեր միջազգային ակադեմիական շարժունության ծրագրերի, միջբուհական համագործակցության հնարավորությունների մասին։

2026 թ․ մայիսի 2-ին կայացած Գավառի պետական համալսարանի ամենամյա՝ 29-րդ միջազգային գիտաժողովի առաջին բաժանմունքում ներկայացվեցին զեկուցումներ փիլիսոփայական, աստվածաբանական, պատմական, մշակութաբանական գիտությունների տարբեր հիմնախնդիրների վերաբերյալ։

Ծրագրում զեկուցումները նվիրված էին հայոց պատմության հիմնախնդիրներին՝ Հայաստանի առաջին հանրապետության մամուլին, տեղական ինքնակառավարման մարմինների գործունեությանը, 1945 թ․ Ամենայն հայոց կաթողիկոսի ընտրության հարցին, ինչպես նաև 1915-1920-ականների Նոր Բայազետի գավառում որբախնամ գործունեության կազմակերպման խնդիրներին։

Գիտաժողովին զեկուցումներով հանդես եկան Գավառի պետական համալսարանի հումանիտար մասնագիտությունների ֆակուլտետի հասարակական գիտությունների ամբիոնի վարիչ, փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածու Համլետ Ղաջոյանը (զեկուցման թեման՝ «Վլադիկ Ներսիսյանցի «Ցիվիլիզմի մանիֆեստը» աշխատությունը որպես հասարակության առաջընթացի մոդել»), ամբիոնի դասախոսներ, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Վալերի Թունյանը (զեկուցման թեման՝ «Հայկական հարցը և եվրոպական տերությունները ռուսական պատմագրությունում»), պատմական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Արսեն Հակոբյանը (զեկուցման թեման՝ ««Յուրացում» ջնջման միջոցով. հիշողությունը և տարածքը օկուպացված Ստեփանակերտում»), պատմական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Քանաքարա Հայրապետյանը (զեկուցման թեման՝ «Որբախնամ գործունեության կազմակերպումը Նոր Բայազետի գավառում (1915-1920-ական թթ.»): Դասախոս Քանաքարա Հայրապետյանի հետ համահեղինակությամբ զեկուցումներ ներկայացրին Գավառի պետական համալսարանի հումանիտար մասնագիտությունների ֆակուլտետի «Պատմություն» մասնագիտության 4-րդ կուրսի ուսանողուհիներ Լենա Խաչատրյանը (զեկուցման թեման՝ «Նադիր Շահի բռնագաղթի քաղաքականությունը Արևելյան Հայաստանում») և Արմինե Ասլանյանը (զեկուցման թեման՝ «1945 թվականին Ամենայն Հայոց կաթողիկոսի ընտրության հարցի շուրջ»):

Գիտաժողովին զեկուցմամբ հանդես եկավ ՀՊՏՀ դասախոս, պատմական գիտությունների թեկնածու Աննա Ասատրյանը (զեկուցման թեման՝ «ՏԻՄ-երի գործունեության լուսաբանումը Հայաստանի առաջին հանրապետության մամուլի էջերում»): Բաժանմունքի աշխատանքներն ընթացան ակտիվ հարց ու պատասխանի և քննարկումների մթնոլորտում։ Բաժանմունքի աշխատանքի ավարտին մասնակիցներն իրենց գոհունակությունն արտահայտեցին և շնորհակալական խոսք ուղղեցին գիտաժողովի կազմակերպիչներին՝ ԳՊՀ 29-րդ գիտաժողովը բարձր մակարդակով կազմակերպելու և անցկացնելու կապակցությամբ: